Thời gian gần đây, tình trạng học sinh sử dụng xe đạp điện, xe máy điện độ chế đang diễn biến phức tạp tại nhiều trường học. Không khó để bắt gặp hình ảnh những chiếc xe bị tháo gương chiếu hậu, không gắn biển số, thay đổi kết cấu, nâng công suất vượt mức cho phép hoặc độ chế tốc độ để chạy nhanh hơn quy định. Đáng lo ngại hơn, nhiều phương tiện đăng ký với công suất mô tơ là xe đạp điện nhưng qua kiểm tra thực tế có dấu hiệu bị can thiệp kỹ thuật nhằm tăng hiệu suất vận hành vượt chuẩn an toàn. Trong nhiều đợt phối hợp kiểm tra đột xuất giữa phóng viên Tạp chí Bạn Đường và Đội Cảnh sát giao thông đường bộ số 4 thuộc Phòng Cảnh sát giao thông Công an tỉnh Đắk Lắk tại các trường học trên địa bàn quản lý, lực lượng chức năng đã ghi nhận hàng loạt trường hợp vi phạm. Nhiều xe đạp điện có công suất vượt mức cho phép, xe máy điện không biển số, thiếu gương chiếu hậu, thậm chí có phương tiện đã thay đổi kết cấu nguyên bản để tăng tốc độ. Một số học sinh chưa đủ tuổi điều khiển phương tiện nhưng vẫn tham gia giao thông hàng ngày.
Tuần tra xử lý các trường hợp học sinh vi phạm. Ảnh: Đội CSGT đường bộ số 4,phòng CSGT Đắk Lắk cung cấp
Theo ghi nhận thực tế trong quá trình phối hợp kiểm tra giữa phóng viên Tạp chí Bạn Đường và Đội Cảnh sát giao thông đường bộ số 4, phần lớn học sinh vi phạm đều nhận thức được hành vi sai quy định nhưng vẫn chủ quan vì cho rằng lực lượng chức năng chủ yếu nhắc nhở, tuyên truyền. Nhiều em cho biết việc tháo gương, thay đổi kết cấu xe hoặc sử dụng xe điện công suất lớn đã trở thành xu hướng trong một bộ phận học sinh hiện nay.
Kiểm tra đột xuất phương tiện tại trường học. Ảnh: Đới Dũng
Không chỉ dừng lại ở người sử dụng, vấn đề còn liên quan trực tiếp đến các cửa hàng, đại lý kinh doanh xe đạp điện. Qua tìm hiểu thực tế cùng lực lượng chức năng, phóng viên ghi nhận một số cơ sở vì lợi nhuận đã buông lỏng việc kiểm tra tiêu chuẩn kỹ thuật. Có trường hợp xe khi xuất xưởng đúng quy chuẩn, nhưng sau quá trình sử dụng đã được can thiệp kỹ thuật nhằm tăng tốc độ vượt mức cho phép. Điều này đặt ra yêu cầu các cơ quan chức năng cần tăng cường kiểm tra đối với các cửa hàng, đại lý kinh doanh phương tiện điện, xử lý nghiêm các hành vi tự ý thay đổi kết cấu xe, bán xe không đảm bảo quy chuẩn kỹ thuật hoặc quảng cáo sai sự thật về công suất, tốc độ. Bởi nếu chỉ xử lý người sử dụng mà bỏ qua nguồn cung thì rất khó giải quyết tận gốc vấn đề.
Xe máy điện không gương chiếu hậu và có dấu hiệu thay đổi kết cấu. Ảnh: Đới Dũng
Trong thời gian qua, Đội Cảnh sát giao thông đường bộ số 4 thuộc Phòng Cảnh sát giao thông Công an tỉnh Đắk Lắk đã triển khai nhiều giải pháp như tuần tra, kiểm soát, tuyên truyền pháp luật, tổ chức ký cam kết với nhà trường và phụ huynh, học sinh. Trong các đợt phối hợp cùng phóng viên Tạp chí Bạn Đường, lực lượng chức năng thường xuyên tổ chức kiểm tra đột xuất tại khu vực cổng trường nhằm kịp thời phát hiện, nhắc nhở và xử lý các trường hợp vi phạm. Tuy nhiên, với lứa tuổi học sinh từ THCS đến THPT, các biện pháp xử lý luôn đặt tính nhân văn và giáo dục lên hàng đầu. Phần lớn trường hợp vi phạm được nhắc nhở, tuyên truyền hoặc mời phụ huynh làm việc nhằm giúp các em nhận thức được nguy cơ mất an toàn giao thông thay vì xử phạt nặng.
Rất cần sự phối hợp chặt chẽ hơn giữa nhà trường và phụ huynh trong việc quản lý và giáo dục. Ảnh: Nguyễn Thoan
Chính sự mềm dẻo và mang tính giáo dục ấy thể hiện tính nhân văn của lực lượng chức năng đối với học sinh. Tuy nhiên, ở góc độ khác, điều này cũng khiến một bộ phận học sinh và phụ huynh còn tâm lý chủ quan, cho rằng vi phạm chỉ bị nhắc nhở nên chưa thực sự chấp hành nghiêm túc. Đây cũng là lý do khiến tình trạng vi phạm tuy có giảm sau các đợt cao điểm nhưng chưa thật sự bền vững. Thực tế qua các đợt phối hợp kiểm tra giữa phóng viên Tạp chí Bạn Đường và Đội Cảnh sát giao thông đường bộ số 4 cho thấy, gốc rễ của vấn đề không chỉ nằm ở việc thiếu chế tài. Cốt lõi vẫn là nhận thức của học sinh và trách nhiệm quản lý từ gia đình đến nhà trường. Nếu chỉ trông chờ vào lực lượng chức năng thì sẽ rất khó giải quyết triệt để, bởi cảnh sát giao thông không thể có mặt trước cổng trường hay trên mọi tuyến đường vào mọi thời điểm.
Với lượng phương tiện lớn như hiện nay, công tác kiểm tra của lực lượng chức năng gặp không ít khó khăn. Ảnh: Nguyễn Thoan
Trung tá Nguyễn Khánh Tiên, Đội trưởng đội CSGT đường bộ số 4, Phòng CSGT Công an tỉnh Đắk Lắk cho biết: Luật pháp là chuẩn mực đạo đức xã hội để răn đe và điều chỉnh hành vi. Tuy nhiên, sự thay đổi bền vững phải bắt đầu từ giáo dục ý thức. Một học sinh hiểu được giá trị của an toàn giao thông sẽ tự biết đội mũ bảo hiểm đúng quy cách, không điều khiển xe độ chế và không xem việc vi phạm là thể hiện cá tính. Điều này cần sự đồng hành từ cha mẹ, những người trực tiếp mua xe, giao xe và quản lý con em mình hằng ngày. Không ít phụ huynh hiện nay vẫn mang tâm lý chủ quan khi cho con sử dụng phương tiện vượt quá độ tuổi hoặc bỏ qua các lỗi như tháo gương, không biển số vì cho rằng đi gần, đi học cho tiện. Chính sự dễ dãi ấy vô tình tiếp tay cho vi phạm và tiềm ẩn nguy cơ tai nạn giao thông nghiêm trọng.
Vấn đề này không chỉ dừng lại ở tuyên truyền mà cần một trách nhiệm rõ ràng, cụ thể hơn trong vai trò quản lý. Ảnh: Nguyễn Thoan
Về phía nhà trường, giáo dục an toàn giao thông không nên dừng lại ở các buổi tuyên truyền mang tính hình thức hay ký cam kết đầu năm học. Quan trọng hơn là xây dựng văn hóa giao thông trong học đường, xem việc chấp hành luật là một tiêu chí đạo đức và ý thức công dân. Không thể vì áp lực thành tích giáo dục mà né tránh xử lý học sinh vi phạm hoặc xem nhẹ trách nhiệm phối hợp quản lý.
Công tác này rất cần sự đồng bộ giữa nhà trường và phụ huynh, tính chủ thể của học sinh. Ảnh: Nguyễn Thoan
Bởi lẽ, giao thông không đơn thuần là câu chuyện đi lại. Đó còn là nền tảng của văn minh xã hội, là thước đo ý thức công dân và nhân cách của thế hệ tương lai. Một học sinh biết tôn trọng luật giao thông cũng chính là người biết tôn trọng tính mạng của bản thân và cộng đồng. Để giải quyết dứt điểm tình trạng xe điện, xe máy độ chế trong học sinh, cần sự phối hợp đồng bộ giữa gia đình, nhà trường, lực lượng chức năng và cả các cơ sở kinh doanh phương tiện. Trong đó, giáo dục phải là nền tảng xuyên suốt. Khi phụ huynh không giao xe sai quy định, nhà trường quyết liệt trong quản lý, các đại lý kinh doanh chấp hành đúng quy định kỹ thuật và học sinh có nhận thức đúng đắn, khi ấy các biện pháp xử lý của lực lượng chức năng mới thực sự phát huy hiệu quả lâu dài. An toàn giao thông học đường không thể chỉ là khẩu hiệu. Đó phải là trách nhiệm chung của toàn xã hội đối với tương lai của đất nước.
Kim Hoàng - Nguyễn Thoan - Đới Dũng
Giao Thông 24h
Địa chỉ: 11 Đường số 01, Phường An Khánh, Thành Phố Hồ Chí Minh
Hotline: 090 69656 78
Website: https://giaothong24h.vn/
Link Map: https://www.google.com/maps?cid=3941317332205320361
Đơn vị báo giao thông – truyền thông chính thống cập nhật tin tức giao thông 24/7
